Deskval

İş Talimatı Nasıl Hazırlanır? Örnek ve Ücretsiz Şablon

İyi yazılmış bir iş talimatı, işi ilk kez yapan operatörün de doğru, güvenli ve aynı kalitede üretmesini sağlar. Bu rehberde talimatın içinde neler olması gerektiğini, yedi adımda nasıl hazırlandığını ve dolu bir örneği bulacaksınız; şablonu da indirebilirsiniz.

7 dk okumaGüncelleme: 19 Kasım 2026

İş talimatı nedir?

İş talimatı, tek bir operasyonun nasıl yapılacağını adım adım anlatan dokümandır. Hangi işin, hangi sırayla, hangi aletle ve hangi kabul ölçütüne göre yapılacağını yazar. Amacı işi kişiden bağımsız hale getirmektir: vardiya ya da operatör değişse de sonuç aynı kalır.

Sık sık prosedürle karıştırılır. Fark şudur:

Prosedürİş talimatı
Ne anlatır?Bir sürecin kimler arasında nasıl aktığınıTek bir işin elle nasıl yapıldığını
KapsamıBirden çok bölüm ve görevTek istasyon, tek operasyon
Kim kullanır?Yöneticiler, mühendisler, denetçilerİşi yapan operatör
ÖrnekUygun olmayan ürün prosedürüPM-200 kapak montajı talimatı

İyi bir iş talimatında neler bulunur?

İş talimatı yedi adımda nasıl hazırlanır?

  1. İşi yerinde izleyin. Talimatı masada değil istasyonda yazın. İşi en iyi yapan operatörü birkaç çevrim boyunca izleyin, gerekirse videoya alın.
  2. İşi ana adımlara bölün. Her adım işi ilerleten tek bir hareket olsun: “gövdeyi fikstüre yerleştirin”, “dört vidayı sıkın”. Bir operasyon çoğunlukla 5–10 adımdır; daha uzunsa ikiye bölmeyi düşünün.
  3. Kilit noktaları ve nedenlerini yazın. Her adım için sorun: bunu doğru yapmayı ne sağlar, yanlış yapılırsa ne olur? “Çapraz sırayla sıkın, çünkü kapak ancak böyle düz oturur” gibi. Nedenini bilen operatör adımı atlamaz.
  4. Fotoğraf ekleyin. Bir fotoğraf üç cümleden hızlı okunur. Parçanın doğru konumunu, mümkünse yanlış örnekle birlikte gösterin; bakılacak yeri ok ya da daireyle işaretleyin.
  5. Kontrol ölçütünü ölçülebilir yazın. “Dikkatlice kontrol edin” bir ölçüt değildir. “Tork 0,6 Nm”, “kapak ile gövde arasında boşluk yok”, “ekranda seri numarası görünüyor” birer ölçüttür.
  6. İşi bilmeyen biriyle deneyin. Talimatı o işi hiç yapmamış birine verin ve yalnızca izleyin. Durakladığı, sorduğu her yer talimatın eksiğidir.
  7. Onaylatın ve revizyonu yönetin. Dokümana numara ve revizyon verin, onaylatın, istasyondaki eski kopyayı toplayın. Eski revizyonla yapılan montaj, talimatsız montajdan daha zor fark edilir.

Örnek: priz modülü kapak montajı

Aşağıdaki örnek, bir priz modülüne kapak takılan 48 saniyelik bir operasyon içindir. Her adımın yanında kilit noktası ve nedeni yer alır.

AdımYapılacak işKilit noktaNeden
1Gövdeyi fikstüre yerleştirin.Konum pimleri deliklere tam otursun.Eğri oturan gövdede vidalar yan girer.
2Kartın barkodunu okutun.Okuyucuyu etikete dik tutun.Seri numarası ürünle eşleşir; izlenebilirlik sağlanır.
3Kapağı gövdeye oturtun.Önce kablo tarafını yerleştirin; kabloyu sıkıştırmayın.Sıkışan kablo kısa devreye yol açabilir.
4Dört vidayı çapraz sırayla sıkın.Tork 0,6 Nm; sıra 1-3-2-4.Çapraz sıkma kapağın düz oturmasını sağlar.
5Etiketi kapağın sağ alt köşesine yapıştırın.Etiket kenarı kılavuz çizgiyle hizalı olsun.Müşterinin okuyucusu etiketi bu konumda arar.
6Son kontrolü yapın, ürünü çıkış kasasına koyun.Çizik, eksik vida, eğri etiket var mı?Hatalı ürün sonraki istasyona geçmemeli.

Aynı örnek, kontrol ölçütleri ve adım süreleriyle birlikte şablonun “Örnek” sayfasında dolu olarak duruyor.

Ücretsiz iş talimatı şablonu

İş talimatı şablonu (Excel)

A4 yatay tek sayfaya basılır. Boş form, yukarıdaki dolu örnek ve kısa bir kullanım sayfası içerir; adım sürelerini kendisi toplar.

Şablonu indir (.xlsx)

Ücretsizdir, kayıt gerekmez. Kendi logonuzu ve doküman numaranızı ekleyip kullanabilirsiniz.

Sık yapılan beş hata

Kağıttan dijitale ne zaman geçmeli?

Kağıt talimat, az değişen ve tek çeşit ürün yapılan bir istasyonda işini görür. Şu durumlardan biri başladığında yetmemeye başlar:

Dijital iş talimatında doğru revizyon ekranda kendiliğinden açılır ve operatör her adımı onaylayarak ilerler. Barkod, ölçüm ve kamera kontrolleri adımın parçası olur; yapılan her iş kayda geçer.

Deskval Workbench ile talimatı ekrana, kontrolü adımın içine taşırsınız: operatör adım adım yönlendirilir, ölçüm cihazları ve PLC’ler aynı işe bağlanır, kimin neyi ne zaman yaptığı kayıt altına alınır. Kod yazmadan, kendi ekibinizle kurarsınız. Workbench’i inceleyin

Sık sorulan sorular

İş talimatı ile prosedür arasındaki fark nedir?

Prosedür bir sürecin kimler arasında nasıl işlediğini anlatır; iş talimatı ise tek bir işin istasyonda adım adım nasıl yapılacağını. Prosedür “ne ve kim” sorusuna, talimat “nasıl” sorusuna yanıt verir.

İş talimatı kaç sayfa olmalı?

Operasyon başına tek sayfa iyi bir hedeftir. İki sayfayı geçiyorsa operasyonu bölmek ya da metni kısaltıp fotoğrafı artırmak gerekir.

İş talimatını kim hazırlar?

Genellikle proses ya da üretim mühendisi, işi en iyi yapan operatörle birlikte hazırlar; kalite birimi kontrol ölçütlerini onaylar. Operatörün katkısı olmadan yazılan talimat sahada tutunmaz.

ISO 9001 iş talimatını zorunlu kılar mı?

Standart belirli bir format şart koşmaz. Üretimin kontrollü koşullarda yapılmasını ve gerektiği yerde yapılacak işi tanımlayan dokümante edilmiş bilginin hazır bulunmasını ister (ISO 9001:2015, madde 8.5.1). İş talimatı bunu karşılamanın en yaygın yoludur.