Deskval

OEE Nedir, Nasıl Hesaplanır? Formül, Örnek ve Hesaplama Aracı

OEE, bir makinenin ya da istasyonun planlanan sürenin ne kadarını gerçekten sağlam ürün üreterek geçirdiğini tek bir yüzdeyle gösterir. Aşağıda formülü, çözümlü bir örneği ve kendi verinizle deneyebileceğiniz hesaplama aracını bulacaksınız.

6 dk okumaGüncelleme: 19 Kasım 2026

OEE nedir?

OEE (Overall Equipment Effectiveness), Türkçede toplam ekipman etkinliği olarak geçer. Üç soruya birden yanıt verir: Ekipman planlandığı kadar çalıştı mı? Çalışırken olması gereken hızda mıydı? Ürettiklerinin ne kadarı sağlamdı?

Üçünün çarpımı OEE’dir. Sayının kendisinden çok hangi bileşenin düşük olduğu işe yarar: kaybın duruştan mı, yavaşlıktan mı, hatadan mı geldiğini gösterir.

OEE formülü

OEE = Kullanılabilirlik × Performans × Kalite

BileşenFormülGösterdiği kayıp
KullanılabilirlikÇalışma süresi ÷ Planlı üretim süresiArıza, ayar ve bekleme duruşları
Performans(İdeal çevrim süresi × Toplam üretim) ÷ Çalışma süresiYavaş çalışma ve küçük duruşlar
KaliteSağlam ürün ÷ Toplam üretimHurda ve yeniden işleme

Planlı üretim süresi, vardiyadan planlı molalar ve planlı bakım çıkarıldıktan sonra kalan süredir. Çalışma süresi, bundan plansız duruşlar da çıkarılınca kalandır.

OEE hesaplama aracı

Kendi vardiyanızın değerlerini girin; sonuç anında güncellenir. Açılıştaki değerler aşağıdaki örneğe aittir.

OEE

%76,2

Kullanılabilirlik
%90
Performans
%86,4
Kalite
%98

Çalışma süresi: 405 dakika

Çözümlü örnek

Bir montaj istasyonu 480 dakikalık vardiyada 30 dakika planlı mola veriyor; planlı üretim süresi 450 dakika. Vardiya boyunca 45 dakika plansız duruş yaşanıyor, 700 adet üretiliyor ve bunların 14’ü hatalı çıkıyor. İdeal çevrim süresi 30 saniye.

BileşenHesapSonuç
Çalışma süresi450 − 45405 dakika
Kullanılabilirlik405 ÷ 450%90,0
Performans(30 sn × 700) ÷ (405 dk × 60)%86,4
Kalite(700 − 14) ÷ 700%98,0
OEE0,900 × 0,864 × 0,980%76,2

Bileşenlerin hiçbiri tek başına kötü görünmüyor, ama çarpımları planlanan sürenin yaklaşık dörtte birinin kaybolduğunu söylüyor. En düşük bileşen performans; ilk bakılacak yer yavaşlık ve küçük duruşlar.

İyi bir OEE kaçtır?

%85 sıkça “dünya sınıfı” olarak anılır; bu değer %90 kullanılabilirlik, %95 performans ve %99 kalite varsayımından gelir. Birçok işletmede ilk ölçüm bunun epey altında çıkar ve bu olağandır.

Başka fabrikalarla kıyaslamak yerine kendi eğiliminize bakın: aynı hattın OEE’si haftadan haftaya artıyor mu, hangi bileşen geriliyor?

Altı büyük kayıp

OEE’yi düşüren kayıplar altı başlıkta toplanır; her biri bileşenlerden birine yazılır.

KayıpEtkilediği bileşenÖrnek
Arıza duruşlarıKullanılabilirlikMakine arızası, malzeme bekleme
Ayar ve model değişimiKullanılabilirlikKalıp ya da fikstür değiştirme
Küçük duruşlarPerformansParça sıkışması, kısa beklemeler
Hız kaybıPerformansİdeal çevrimin altında çalışma
Proses hatalarıKaliteHurda, yeniden işleme
Başlangıç kayıplarıKaliteDevreye alma sırasında çıkan hatalı ürün

Hesaplarken sık yapılan hatalar

Manuel montajda OEE

OEE makineler için doğmuş olsa da manuel montaj istasyonlarında da kullanılır; burada “ekipman” istasyonun kendisidir. Zor olan hesap değil veridir: duruşun ne kadar sürdüğü, nedeninin ne olduğu ve kaç ürünün neden reddedildiği çoğu zaman kayıtsız kalır.

Deskval Workbench ile bu veri iş yapılırken oluşur: iş süreleri, duruş ve ret nedenleri, sağlam ve hatalı adetler kendiliğinden kayda geçer; elle form doldurmak gerekmez. Workbench’i inceleyin

Sık sorulan sorular

OEE %100’ü geçebilir mi?

Doğru tanımlanmış bir OEE %100’ü geçmez. Performans %100’ün üzerinde çıkıyorsa ideal çevrim süresi gerçekte ulaşılabilen süreden uzun seçilmiştir; süreyi güncelleyin.

OEE ile TEEP arasındaki fark nedir?

OEE planlı üretim süresini esas alır. TEEP ise takvim süresinin tamamını (24 saat, 7 gün) esas alır ve tesisin ne kadar kullanıldığını gösterir.

OEE ne sıklıkla ölçülmeli?

Vardiya ya da gün bazında ölçüp haftalık eğilime bakmak yaygın uygulamadır. Tek bir vardiyanın değeri değil, haftalar içindeki yönü anlamlıdır.